Venlose Vogels trekken per fiets

In 2026 viering van 52 keer Pasen

De traditie: Het begon met een weddenschap

VENLO - Rijkelijk met alcohol besproeide samenscholingen leveren vaak de meest bizarre weddenschappen op. In de lichtbenevelde breinen borrelen hemelbestormende ideeën op, maar met een houten kop en de benen op de grond komt daarvan de volgende dag meestal weinig terecht. Sommige hersenspinsels komen echter ook daadwerkelijk tot uitvoering. Zoals de weddenschap die enkele Venlonaren onder de bezielende leiding van Frans van de Voort afsloten op carnavalsmaandag 1975. In een dolle bui sprak men af om van aswoensdag tot aan Pasen een echt katholieke traditie in al haar hardheid te herstellen: het vasten. Niet roken en geen alcohol gedurende 47 dagen.

Ga d'r maar aan staan. Als gevolg van deze weddenschap wordt op Paaszondag 2026 al weer voor de 52e keer een fietstocht gehouden door toerclub 'De Vogels'. Een uitstapje dat de laatste jaren steeds meer in de belangstelling staat...

Weddenschap leidde tot feestelijke fietstocht

 Zoals de kinderen vroeger na de vastentijd in een keer het opgespaarde snoepgoed naar binnen werkten, zo werd ook aan de onthouding van de Venlose 'vogels' een beloning verbonden. Op Paaszondag werd de deelnemers door Frans van de Voort een uitstapje in het vooruitzicht gesteld. met voldoende gelegenheid om de gelden ontberingen te vergeten met behulp van spijs, veel drank en rookwaren. Dat uitstapje werd gegoten in de vorm van een fietstocht en in de loop der jaren kwamen er steeds meer omlijstende activiteiten bij. De bestemming was geheim...

De tijd haalt echter alles in. In 1989 werd er voor het eerst gewag gemaakt van deze bijzondere traditie. Krant en TV hadden uit betrouwbare bronnen in Heijthuijsen ontdekt dat er op Paaszondags iets bijzonder aan de hand was bij het legendarische café D'n Busjop van Bèr Vogels. En toen was er geen houden meer aan: de complete pers stortte zich op dit gebeuren. Met zelfs een uitgebreide TV documentaire op Paaszondag. De NTS uit Hilversum was met diverse camera's naar Heijthuijsen vertrokken om het 15-jarig bestaan van Pasen vast te leggen.

Van Heitse naar Grenspaal No. 140

Begonnen met d'n Busjop in Heijthuijsen in 1974. In 1992 was er na het droevige overlijden van Bèr en het aldus 'verdwijnen' van de  legendarische 'den alde Busjop' ernstige nood naar een café in de omgeving waar we ons Paasfeest ongecensureerd konden vieren. Op advies van Jo en Wim van de Trekzakkers vonden we café Grenspaal No. 140 in Neerritter, precies aan de grens met Kessenich, vandaar de naam Grenspaal No. 140. De exploitanten van het café waren 2 stokdove kasteleins, de broers Mollée, die naast het café ook nog een tandtechnisch laboratorium runden.

De 2 broers waren een legende in de korte tijd dat zij het café exploiteerden.

Afbeelding 1

Afbeelding

DSCN0018(28)

Van Grenspaal 140 naar het legendarische 'Beej Vossen' in Kelpen-Oler

Na Grenspaal No. 140 vonden we geheel 'toevallig'  het legendarische 'Beej Vossen' in het schilderachtige Kelpen-Oler. Daar stond bij café “Beej Vossen” al een levensgrote feesttent van 30 bij 60 meter klaar, waarin de fietsers konden bijkomen. "De Vogels' en hun gasten werden daar vermaakt door diverse orkesten uit de regio, waaronder de 'Trekzakkers' uit Helden-Panningen. Voor de kinderen waren er spelletjes met fantasievolle namen als dwergkegelen, pijpje blazen en snotwolven. Theo Sijben, ex-Venlonaar, medeoprichter van “De Vogels” en lid van paravereniging Terlet, voerde daar altijd een parachutesprong uit. Theo trachtte te landen op het feestterrein en met een fakkel het Sint Nicolaas vuurwerk ontsteken. Dat vuurwerk betekent weer het startsein voor het koningsschieten van de Kelpense schutterij “Ich höb ut neet gehuertj, sjeet nog ens...”. Toerclub “De Vogels” liet niets aan het toeval over en daarom stapten de fietsers na het feestgedruis in Kelpen-Oler in vijf door een busonderneming beschikbaar gestelde touringcars om te vertrekken naar Venlo. Traditiegetrouw werd daar in de thuisstad om 21.00 uur de gebruikelijke receptie gehouden in café Lelievelt aan de Stalbergweg. Ook de Trekzakkers stapten in de bus gaven in het café nog een extra staaltje van hun kunnen weg. De avond werd dan besloten met een vuurwerk op het schuttersveld van café Lelievelt. Daarna mochten de leden van ‘De Vogels’ zich weer voorbereiden op de volgende vastenperiode.

Van het legendarische 'Beej Vossen' definitieve eindpunt in Thorn?

Na het helaas overlijden van Tina en Sjraar Vossen in 2018 hebben we een volgend etablissement gevonden in Thorn. De 3 Cronen (Jean Tonnaer) voor een Paasdiner van ***kwaliteit en café de Zonnewijzer voor de nodige sloeken ijskoud bier (hard nodig na 49 dagen Vasten) en kijken naar Parijs-Roubaix, De Ronde van Vlaanderen (aka de Hoogmis) en de Amstel Gold Race naargelang het vroeg of laat Pasen is (zie ook de Paaskalender). 

Voorlopig het eindpunt van onze Paasviering maar zeker niet het laatste punt. We blijven de Vasten en Pasen vieren zolang we kunnen. Hopelijk tot ver voorbij 2050...

Tuunke al vanaf het begin de onverwoestbare rots in de branding

Maalbeekerhöhe, of Tuënke Janssen?

De hier afgebeelde herberg wordt door Belfeldenaren steevast
aangeduid als Beej Tuënke Janssen of Beej Truusje. Anderen
gebruiken juist de naam die met grote letters op de voorgevel
staat: Maalbeekerhöhe.
Dit oudste café van Belfeld vinden we helemaal aan het einde
van de Maalbekerweg, bij grenspaal 438. Een Nederlands café met een half Duitse naam. Dat verdient nadere uitleg. Het gebied heet hier Maalbeek. De beek kwam van het hoogterras en zorgde voor de aandrijving van de watermolen die beneden aan de steilrand lag. Helaas is deze molen ruim honderd jaar geleden afgebroken. Het café ligt op het hoogste punt van
Belfeld, bijna in Duitsland, in het Duits 'Höhe'. Op Duitse kaarten wordt de streek overigens aangeduid met de naam Malbeck. Het klantenbestand bestaat vooral uit Duitsers en Nederlanders, waarschijnlijk werd daarom gekozen voor de half-Duitse naam van deze nostalgische herberg.

Wie kwam op het idee om op deze plek een café te beginnen? Daarvoor hebben we een beperkt stamboomonderzoek nodig. We starten bij Willem Janssen (1824-1901) uit Helden. Hij trouwde eerst met Martina van Lier, en
kreeg met haar vijf kinderen. Toen Martina was overleden, huwde Willem (56 jaar) opnieuw, op 27-01-1879, nu met Johanna Leyssen (35jaar). Zij bracht één kind mee uit een eerdere relatie. Wil lem en Johanna bleven in Helden wonen en kregen samen nog twee kinderen: Martina Janssen, gebo-
ren in Helden op 28-01-1880 en Antoon Janssen,
eveneens geboren in Helden en wel op 11-10-1882.
Antoon Janssen trouwde op 12-10-1908 in Tegelen
met Johanna Catharina Sloezen. Zij zijn de groot-
ouders van de huidige caféhoudster Truusje Jans-
sen–Manders.
Antoon ging met Johanna in Tegelen wonen en
verdiende daar de kost met zijn vervoersbedrijf,
tevens handelde hij in brandstoffen en paarden.
In het gezin werden negen kinderen geboren en
er moest dus flink worden aangepakt om rond te
kunnen komen. Tuënke was een echte ondernemer
en op een gegeven moment kocht hij grond aan de
Duitse grens bij Belfeld. Daar liet hij een woning
bouwen met het plan om daarin een café en een
winkel te vestigen. In 1931 werd dat café geopend
en daarbij kwam ook meteen een kruideniers-
winkel en een speeltuin (zie onderstaande foto).
Het was echter niet Antoon Janssen zelf die dit
alles bestierde. Dat deed zijn oudste dochter Ger-
truda, geboren op 4 april 1909. Zij was niet bang
uitgevallen en ging in het afgelegen pand wonen.
Tientallen jaren
waren de leefom-
standigheden daar
nog heel eenvou-
dig. Pas in de ja-
ren zeventig werd
men aangesloten
op elektriciteit en
nog later volgde de
waterleiding.
Bij haar werkzaam-
heden kreeg Truu
wel geregeld hulp
van andere gezins-
leden, maar vader
Tuënke bleef met
zijn vrouw en de
kinderen gewoon
4
in Tegelen wonen.
In 1946 is Johanna Sloezen overleden. Tuënke was
toen 64 jaar en zijn kinderen waren allemaal het
huis uit. Zijn oudste dochter Gertruda was inmid-
dels getrouwd met Sjeng Manders en woonde nog
steeds bij het café in Belfeld en daar is Tuënke
toen bij zijn dochter en haar gezin gaan wonen.
Hij bleef er tot zijn overlijden in 1966. Hij was niet
alleen de oprichter en eigenaar van de herberg,
maar vanaf het overlijden van zijn vrouw was hij
vrijwel altijd in het café aanwezig. Hij had ruim
de tijd om met de bezoekers van zijn herberg
te praten en dat deed hij dan ook. Zo ontstond
de aanduiding: “Weej gaon nao Tuënke Jans-
sen.“
Merkwaardig, want dochter Truu zorgde voor de be-
diening van de klanten, zowel in het café als in de
winkel. Volgens kleindochter Truusje heeft Tuënke
zelf eigenlijk nooit een glas bier getapt.
In de periode tussen 1930 en 1940 was er veel aan-
loop van Duitse klanten. Zij kwamen niet alleen
voor het café. In de winkel hadden ze vooral be-
langstelling voor boter, koffie, sigaretten en aller-
lei levensmiddelen. Veel spullen werden ter plaatse
afgewogen en bevonden zich in grote bakken ach-
ter de toonbank. Enkele voorbeelden: gort, rijst,
vermicelli, macaroni, suiker enz. Veel van deze ar-
tikelen waren in Duitsland aanmerkelijk duurder en
dus was het voor de Duitsers zeer aantrekkelijk om
die hier te kopen. Vaak werden de gekochte waren
illegaal de grens over gebracht en de Duitse douane
controleerde dan ook zeer geregeld aan de Maal-
beekergrens. Zij konden echter niet verhinderen
dat er veel smokkelwaren vanuit de winkel richting
Duitsland gingen. Ook thans is dit nog bij veel Bel-
feldenaren bekend.
Wie geluk heeft kan dan ook terechtkomen bij een
uitvoering van het bekende lied: “Hij was een smok-
kelaar”. Jeu Reinders heeft dat lied hier menigmaal
gezongen, tot groot genoegen van alle gasten. In
de beste versie was er begeleiding door een accor-
deonspeler en werd er meestal ook nog echt bij ge-
schoten, door Truu of Sjeng Manders en later soms
ook door Truusje. Dat schieten gebeurde overigens
met een zogenaamde schrikrevolver, maar de knal
maakte altijd heel veel indruk, zeker op bezoekers
die niet wisten wat er ging gebeuren.
Ooit was een deftig carnavalsgezelschap uit Venlo
aanwezig bij zo’n uitvoering en zij vonden het zo
geweldig dat zij de Belfeldse artiesten uitnodigden
om dit lied eens op een carnavalszitting in Venlo
te komen presenteren. Dat werd echter beslist ge-
weigerd. Deze act hoort thuis bij Maalbeekerhöhe
en wordt alleen daar nog een heel enkele keer op-
gevoerd.
Bij het café hoorde ook een speeltuin en met name
op zomerdagen trokken ouders in groten getale
met hun kinderen hierheen. Rond 1960 is de speel-
tuin opgeheven en de spullen verhuisden naar de
kinderboerderij in Venlo. Het interieur van dit zeer
bijzondere café is nog steeds ingericht in de stijl
van vroeger. Het fraaie buffet is afkomstig van het
bekende café Centraal in Venlo. Meubilair en wand-
bekleding stimuleren zeker ook onze nostalgische
gevoelens.
Moeilijke tijden voor de familie Manders-Janssen
waren de eerste jaren na de oorlog.
De zaak lag toen in de zogenaamde verboden
strook en was derhalve vanaf 1944 niet bereikbaar
voor de klandizie. Pas op 2 juni 1949 kon men aan-
kondigen dat het café weer (beperkt) open zou
gaan. Dit werd overigens niet bekend gemaakt door
de uitbaters, maar door A. Janssen (Tuënke dus).
Tegenwoordig is het café helaas nog maar zeer be-
perkt open. Alleen op één donderdag per maand
en op zondagen kan men er terecht. Men kan dan
in elk geval constateren dat in deze herberg zeer
klantvriendelijke prijzen worden gehanteerd en
dat Truusje een bijzonder vriendelijke vrouw is die
al haar gasten, inclusief eventueel meegebrachte
paarden of honden, keurig bedient.